3 - در برابر افراد : بخش اعظم فعاليتهاى امام صادق ( ع ) در ارتباط با مسألهء امامت را تلاشها و برخوردهاى خصوصى آن حضرت با افراد تشكيل مىداد . افرادى كه در اين ارتباط طرف صحبت امام ( ع ) قرار داشتند دو گونه بودند : يا واسطهء ابلاغ پيام امامت بودند و يا خود در زمينهء امامت مسأله دار بودند و امام ( ع ) آنان را به حق رهنمون مىساخت . در ارتباط با بخش نخست ، روايات زيادى در كتابهاى حديث نقل شده كه به يك نمونه آن بسنده مىكنيم . « 1 » ابوالصّباح كنانى مىگويد : امام صادق ( ع ) فرمود : « نَحْنُ قَوْمٌ فَرَضَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ طاعَتَنا ، لَنَا الْانْفالُ وَ لَنا صَفْوُ الْمالِ وَ نَحْنُ الرَّاسِخوُنَ فِى الْعِلْمِ . . . » « 2 » ما قومى هستيم كه خداوند بزرگ اطاعت ما را بر همگان واجب كرده است . « انفال » و « صفوالمال » از آن ماست و ما ، راسخان در علم هستيم . « انفال » و « صفوالمال » در زمان رسول خدا ( ص ) از آنِ آن حضرت بود و ديگران در آن سهمى نداشتند و پس از درگذشت آن رسول گرامى در اختيار جانشينان او قرار مىگيرد . امام ( ع ) با اين بيان اين نتيجه را مىخواهد بگيرد كه امروز ، من جانشين پيامبر ( ص ) و حاكم جامعهء اسلامى هستم و بايد اين اموال به من سپرده و با نظر من مصرف شود . « 3 » در ارتباط با بخش دوّم نيز موارد زيادى در منابع تاريخى و حديثى نقل شده است كه در ذيل به دو نمونهء آن اشاره مىكنيم .

--> ( 1 ) - براى آگاهى بيشتر به اصول كافى ، ج 1 ، ص 186 - 189 رجوع كنيد . ( 2 ) - اصول كافى ، ج 1 ، ص 186 . انفال غنائمى است كه بدون نبرد و درگيرى از دشمن به دست مىآيد ونيز شامل سرزمينى كه اهلش آن را ترك كرده‌اند و ميراث كسى كه وارث نداشته باشد و سرزمين و اموالى كه پادشاهان به افراد بخشيده‌اند و در جنگ به دست مسلمانان افتاده است و درّه‌ها و سرزمينهاى موات ، مىشود . و « صفوالمال » اموال گزيده‌اى است كه پادشاهان و طاغوتيان به خود اختصاص مىدادند و ديگران در آن سهمى نداشتند ( ر . ك : مرآة العقول ، ج 2 ، ص 326 ) . ( 3 ) - برگرفته شده از پيشواى صادق ( ع ) ، ص 77 .